۱۳۸۷ شهریور ۲۶, سه‌شنبه

زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه


زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه - دکتر محمد اسلامی ندوشن - شرکت سهامی انتشار - چاپ هفتم - 3750 تومان

در زبان فارسی چند کتاب هست که طی قرنها، قوت قوم ایرانی بوده است. یکی از آنها و شاید برتر از همه آنها شاهنامه فردوسی است. پیوند مردم با سواد و حتی کم سواد ایران با آثار بزرگ ادبی خود، پیوندی مستمر و همراه با ارادت و اعتقاد بوده است. تنها در دوران ماست که این پیوند سستی گرفته و به همین سبب است که ما در بین تحصیلکرده های کشور خود، که بعضی از آنها مدرک معتبر علمی یا مقامهای مهم هم دارند، یه این همه روح های عبوس و نازا و حریص و نا آرام بر می خوریم. این روانها چون نهالهایی که آفتاب نیده باشند، از جوهر حیات بی بهره مانده اند.

دکتر ندوشن در سال 1348 این گونه کتاب خود را با عنوان "زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه" آغاز می کند. شاهنامه ای که به اعتقاد وی "به ما می آموزد که چگونه باید زندگی کرد و چگونه باید مرد. او می تواند به یاری نسل سرگردان کنونی بیاید و روح مغرور و ملتهب او را مایه تنبه و تسکین باشد".
کتاب از دو بخش تشکیل شده است: شناخت فردوسی که در آن به طریقی خلاصه اما جامع و و بیانی شیوا و در عین حال ساده که باعث تحریک حس کنجکاوی خواننده می شود به بیان حقایقی در مورد شخصیت فردوسی، دلایل نگارش شاهنامه، حقایق تاریخی زمان، سلطان محمود غزنوی و مردان و زنان شاهنامه و غیره توضیح داده می شود. که شخصا خواندن قسمتهای مربوط به سلطان محمود غزنوی را شدیدا به همگان توصیه می کنم. اگر کسی فرصت خواندن آن قسمت را داشت مسلما متوجه علت این توصیه خواهد شد.
در بخش دوم که به پهلوانان شاهنامه اختصاص دارد زندگی و مرگ ضحاک ماردوش، فریدون فرخ،سیاوش، فرود، پیران سپهدار، رستم جهان پهلوان و بالاخره بهرام چوبینه به تصویر کشیده می شود. ابیات شاهنامه همراه با توضیحات دکتر ندوشن در ناخداگاه انسان تاثیری می گذارد که نمی توان از اشک ریختن اجتناب کرد.

جای تاسف است که از سال 1348 تا کنون این کتاب که با هدف "آشنایی جوانان به شاهنامه و دنیای شگفت انگیز" آن نوشته شده است، تا کنون فقط 7 بار تجدید چاپ شده است. مساله ای که به خودی خود بیانگر غفلت خواسته یا ناخواسته جامعه امروز از هویت اصلی ایرانی است.

هیچ نظری موجود نیست: